Niet elke boom is te redden

“Waarom maken jullie geen bezwaar? Jullie zijn toch tegen bomenkap?” Dit horen we met enige regelmaat. Maar zo simpel is het niet. Een voorbeeld:
Deze maand worden er 134 essen gekapt op vier dijken rond Rhoon en Poortugaal. Erg jammer, want deze beboomde dijken geven dit polderlandschap onder Rotterdam hun unieke gezicht. Toch waren de bomenridders van Albrandswaard het eens met de bevindingen van de deskundigen: de bomen zijn in slechte staat en erg onveilig geworden. Zij steunden dus het kapadvies. Boze reacties op social media lieten zien dat mensen het niet altijd begrijpen dat Bomenridders het eens kunnen zijn met zo’n ingrijpende bomenkap.

Laten we eens ingaan op de afwegingen die elke keer gemaakt worden als bomen op de kaplijst belanden. Elke situatie is uniek en kent allerlei aspecten die we afwegen, waarna we besluiten wel of niet bezwaar tegen de verleende kapvergunning in te dienen.

Gevaar

De Bomenridders verzetten zich alleen tegen bomenkap als deze onnodig en ongewenst is. Soms zijn er twijfels over de deskundigheid van degene die de VTA inspectie (boomveiligheidscontrole) heeft gedaan. Zo’n beoordeling zou ook door een onafhankelijk bedrijf moeten worden gedaan die geen financieel belang heeft bij kap. Een rooiopdracht is immers lucratiever dan de conclusie “Die bomen kunnen best nog wat jaren mee.”
In de praktijk zien we soms dat bedrijven van telkens terugkerende onderhoudskosten af proberen te komen door die bomen als onveilig of ziek te bestempelen, zodat ze gekapt kunnen worden. Soms denkt men panden makkelijker te verhuren of verkopen als er geen bomen naast staan. Dan is alertheid geboden als men een omgevingsvergunning voor kap aanvraagt. In zo’n geval proberen we een second opinion te laten doen door een andere hovenier (of onze eigen deskundige binnen de stichting).
Als duidelijk wordt dat bomen echt ziek zijn en snel af gaan takelen of andere bomen kunnen besmetten is bomenkap de enige juiste optie. Want veiligheid is nu eenmaal belangrijk.

Toekomstperspectief

Soms zijn bomen op verkeerde plekken neergezet, met te kleine of zelfs afwezige boomspiegels, waardoor ze zich slecht ontwikkelen. Bomen kunnen door aanrijschade langzaam aan het sterven zijn.
Als de gemeente zulke bomen wil kappen (en zij niet verplantbaar zijn) dan maken we geen bezwaar. Wel zullen we aandringen op herplant vlakbij die lokatie. Beter een kleine boom met toekomstperspectief, dan een zieltogend exemplaar.

Deugdelijke argumenten

Op de aanvraag van een kapvergunning moet de reden vermeld worden. Naast gevaar is overlast een van de meest voorkomende argumenten. Een lastig begrip, want erg subjectief. Je moet echt op lokatie de situatie beoordelen. Staat de boom echt zo dicht tegen de gevel dat het binnen altijd veel te donker is? Is er wel echt schade aan dakgoten? In hoeverre is de wortelopdruk oplosbaar zonder te kappen?
Wanneer naar ons idee de gegeven argumenten voor kap niet deugen, is de kans groot dat we in actie komen. De meeste bomen laten jaarlijks blad vallen. Dat aanvoeren als overlast en dus reden voor kap is onzin. Toch kom je het opvallend vaak tegen. Wanneer we ter plekke constateren dat er om wat voor reden dan ook echt grote overlast is, dan zullen we geen bezwaar tegen de vergunning indienen. Elke zaak is dus maatwerk.

De Bomenridders kunnen niet voor elke boom in actie komen. Belangrijk is dan ook dat de omwonenden zelf initiatief nemen en bezwaar maken. Dat kunnen wij als bomenridders dan ondersteunen met raad en daad.

Overleg vooraf

Bij grote Inrichtingsplannen worden tegenwoordig de Bomenridders vaker betrokken, bijvoorbeeld herinrichting van pleinen, straten en lanen waar veel openbaar groen aanwezig is. Soms lukt het – in overleg met de gemeente – om een fors aantal bomen te sparen door verplanting maar dat is niet altijd mogelijk en steeds afhankelijk van plantplaats, ondergrond, ruimte om weer uit te groeien, ophoging waar bomen niet tegen kunnen, boomsoorten welke moeilijk verplantbaar zijn, onvoldoende kluit rond de wortels door verkeerde grondkeuze bij aanplant etc. Vaak zijn hierbij Gebiedscommissie, bewonersverenigingen en andere omwonenden betrokken. Soms vormen mondige en deskundige burgers een straatvereniging en komen met eigen plannen, zoals in de Schepenstraat. Als daarna toch een aanvraag voor kappen, snoeien en/of kortzetten verschijnt, dan is daaraan een zorgvuldig proces voorafgegaan en is die kap onvermijdelijk. Recent voorbeeld: de Kralingse Burg. Oudlaan.

De Bomenridders hebben dus gekozen voor meer overleg vooraf en minder bezwaarprocedures erna. Bovendien zijn de voorwaarden voor bezwaar gewijzigd in het nadeel van belanghebbenden. Immers niet alleen moet een bezwaar worden ingediend, maar tevens tegelijk een verzoek om uitstel van het gebruik van de vergunning na verloop van 6 weken. Dat heet een voorlopige voorziening en die kan worden verleend worden door de bestuursrechter wanneer het spoedeisend belang van uitstel wordt aanvaard. Dit kost elke keer € 300 aan leges en onze middelen zijn beperkt.

fotovoorbeelden: Een Rhoonse dijk (boven, overigens geen essen) en zieke kastanje aan de Bergsingel (onder).

kastanje-bergsingel


10 Reacties

  1. Wim Gé Warnaar

    Leuk stuk – wel even opmerken dat de bomen van de bovemste foto op de voorgrond (langs de Schenkeldijk) populieren zijn ….

    Vanmorgen op Radio Rijnmond in de ochtenduitzending ook nog wat uitleg gegeven

  2. Edwin Brussee

    Met de uitleg van de Bomenridders staat in de laatste alinea de werkelijke en huidige handelswijze genoemd. Zij volgen nu exact wat destijds de Bomenstichting al reeds propagandeerde: géén bezwaren meer. Dit leidt enkel tot extra financiële kosten (en zorgen!). Jammer, maar wel begrijpelijk van een vereniging of stichting. Bezwaar en liefst een voorlopige voorziening maken mbt bomenkap, kost belanghebbenden nu geld. De Bomenridders zouden wel uiteraard particulieren kunnen aanmoedigen tot het maken van een voorlopige voorziening, dat scheelt wel behoorlijk.
    Praktijk Bomenridders & Bomenstichting: van ambtelijk overleg tot het indienen van een zienswijzen, dat is nu de werkelijke praktijk om enigszins nog bomen te sparen/redden. Bezwaar en zo mogelijk Beroep bij de bestuursrechter staat buiten kijf. Dit is niet oppertuun en standvastig, tenzij……het is te hopen dat er een ooit nog een ommekeer komt wat betreft regelgeving overheid en (gemeentelijk) bomenkapbeleid. Nu de Bomenridders ook van tactiek veranderen zegt genoeg…

  3. Niet géén, maar minder bezwaarprocedures. Nuanceverschil. Als er een kapvergunning is verleend voor veel bomen, waar wij niet vooraf bij zijn betrokken EN de reden deugt niet, dan is er nog steeds grote kans dat er een bezwaar komt. Als nu eens meer mensen donateur werden, konden we vaker procederen.

  4. Marco van Duijn

    Genuanceerd stuk. Van bomenbeschermers wordt soms een karikatuur gemaakt dat zij elke boom kost wat kost willen behoeden voor kap maar dat beeld is natuurlijk onzin. Ik kijk als advocaat ook mee met de bomenbeschermer en als de kap mij meer dan redelijk lijkt vecht ik deze niet aan. Er zijn veel bomen te beschermen en te weinig bomenbeschermers. Alleen om deze reden moeten we keuzes maken.

    Wat betreft de kosten en de verhouding tussen overleg voor en procederen na een besluit heb ik wel een andere opvatting.

    Ten eerste vergroot een bezwaar of beroep je onderhandelingspositie enorm. De vergunningverlener en vergunninghouder zullen inschikkelijker zijn wanneer herroepen of vernietiging dreigt. Ik ben een groot voorstander van overleg maar ik acht het echt een strategische fout om niet ook bezwaar of beroep in stellen.

    Ten tweede gaat het artikel voorbij aan de mogelijkheid deskundige rechtsbijstand in te roepen. Dat kan voor stichtingen en verenigingen op toevoegingsbasis voor een eigen bijdrage van 205 euro. Deze eigen bijdrage kan worden terugverdiend met een gegrond bezwaar of beroep (veroordeling proceskosten), maar ook door strak op termijnen te letten en dwangsommen te innen. In mijn ervaring kunnen de kosten zo goed worden beheerst, ook voor armlastige stichtingen en verenigingen.

  5. Het voerde even te ver in het artikel uit te leggen dat de Bomenridders soms óók hun doel proberen te bereiken door te dreigen met een proces. Dat heeft al vaker gewerkt: de partij die wil zagen zal dan meer geneigd zijn ons tegemoet te komen.

  6. Het AD (editie Rotterdam regio) heeft vandaag een aardige weergave geplaatst van hoe de Bomenridders Albrandswaard trachten in een driehoeksoverleg tussen Gemeente – Waterschap en Bomenridders toch zaken voor elkaar te krijgen. Dus niet procederen of dwarsliggen maar meepraten met elkaar aan tafel zitten en bijsturen waar mogelijk. Dan krijg je in de ambtenarij meer voor elkaar. Kan hier geen foto kwijt maar wel naar het artikel verwijzen op mijn facebookpagina https://www.facebook.com/tBuytenlandt/?fref=photo

  7. Dank voor de tip. Prima artikel. Ik heb het van de facebookpage gedownload en zal het vandaag even rondsturen.

  8. Marco van Duijn

    De toevoeging van Sandra stelt gerust.

    Wim stelt: niet procederen en dwarsliggen, maar meepraten en bijsturen. Volgens mij is procederen ook meepraten en bijsturen. Dat geldt vooral voor de bezwaarschriftprocedure waarin naast de rechtmatigheid ook de doelmatigheid van een besluit centraal staat. De bezwaarschriftprocedure is namelijk bedoeld als volledige heroverweging. Maar ook beroep is een vorm van meepraten en bijsturen.

    Wie meent dat een goed gesprek met ambtenaren daarvoor (meestal) voldoende is heeft denk ik onvoldoende oog voor de per definitie ongelijke positie van overheid en burger. De overheid heeft per definitie een kennisvoorsprong, behartigt niet alleen groene belangen en heeft diepe zakken. De ambtenaar of wethouder zijn niet neutraal en hebben allemaal hun eigen agenda.

    Functioneel procedureel dwarsliggen is misschien wel het belangrijkste instrument waarover bomenclubs beschikken. Het instrument werkt als een soort groene argumentenversterker die de ongelijkheid in belangrijke mate kan verminderen.

    Dat is geen overbodige luxe, want de groene argumenten moeten het in de praktijk opnemen tegen voornamelijk financieel gedreven argumenten. Het is denk ik iedereen bekend welke belangen het meest winnen.

    Er zijn nog andere argumenten om – al is het maar voor de zekerheid – te procederen, uiteraard alleen wanneer je meent dat een vergunning onterecht is / wordt verleend. Een daarvan wil ik nog noemen.

    De ervaring leert namelijk dat schrikbarend veel vergunningen in strijd met de wet worden verleend. Daar zijn allerlei redenen voor die ik hier kortheidshalve onbesproken laat. De overheid kan dit doen omdat maar een heel klein deel van de besluiten wordt aangevochten.

    Ik heb overigens enkele jaren geleden een artikel geschreven over de verhouding tussen recht en activisme. Hoewel de doelgroep toen een conferentie van activisten was sluit de inhoud van het artikel goed aan op deze discussie: http://rechtvoorallen.nl/blog/43-overig/130-recht-en-activisme-2

  9. Maria van Ham

    Ik begrijp best dat niet iedere boom te redden is, maar wat als er een boom gekapt gaat worden in je straat die niet ziek is, geen schade veroorzaakt, maar alleen voor bladoverlast zorgt in iemands kleine voortuintje? In de Sternhoek in Spijkenisse staat zo’n boom. Volgens de gemeente is hij niet ziek, maar bezwaar indienen heeft geen nut gehad schijnbaar want hij heeft nu een groene stip en dat staat voor kappen.

  10. Alleen maar bladoverlast lijkt me niet voldoende reden om een boom te kappen. Als het een klein tuintje is met een grote boom willen gemeenten wel eens makkelijk een kapvergunning geven. Tot 6 weken na verlening kun je bezwaar maken als je vanuit je eigen huis of tuin de boom kunt zien. Stuur maar eens een foto naar bomenridders Spijkenisse. http://www.bomenriddersspijkenisse.nl/

Reageer!